Yurt dışı pazar araştırması, ürününüz için en uygun ihracat ülkesini seçmek ve o ülkede kime, hangi fiyattan satabileceğinizi belirlemek için yapılan çalışmadır. En sağlıklı sonuç iki tür veriyi birlikte kullanınca alınır: ülke düzeyindeki ticaret istatistikleri pazarı seçmenizi, firma düzeyindeki gümrük kayıtları ise o pazardaki alıcıları bulmanızı sağlar.
Veriyle pazar araştırması: 6 adım
1. Ürününüzü ve GTİP kodunuzu netleştirin
Tüm istatistikler ve gümrük kayıtları GTİP koduna göre tutulur. Araştırmaya başlamadan önce ürününüzün 6 haneli kodunu belirleyin. Bilmiyorsanız GTİP kodu rehberimize bakabilirsiniz.
2. Talebi ölçün
Trade Map ve TÜİK gibi ücretsiz kaynaklarla ürününüzü en çok ithal eden ülkeleri ve son 3–5 yıldaki eğilimi çıkarın. En büyük pazarlar kadar, hızla büyüyen pazarları da listeye alın; çoğu zaman rekabet oralarda daha azdır.
3. Rekabeti görün
O ülkeye kimlerin, hangi ülkelerden sattığına bakın. Pazar birkaç büyük tedarikçinin elinde mi, yoksa dağınık mı? Örneğin Tendata’da kabuklu badem (GTİP 0802.11) için küresel ithalatta 600 ihracatçı görünüyor ve en büyük tedarikçinin payı %16,5. Bu, yeni bir tedarikçi için yer olan, tek bir firmanın domine etmediği bir pazar demektir.
4. Fiyatı kontrol edin
Hedef ülkedeki birim fiyat aralığını (örneğin USD/kg) gerçek sevkiyatlardan çıkarın ve kendi maliyetiniz, navlun ve vergilerle karşılaştırın. Fiyatı tek bir kayda göre değil, çok sayıda işlemin ortalamasına göre okuyun.
5. Erişim şartlarını inceleyin
Gümrük vergisi oranı, Türkiye’nin o ülkeyle serbest ticaret anlaşması olup olmadığı, zorunlu sertifikalar, etiketleme kuralları ve lojistik süresi pazarın gerçek maliyetini belirler. Ticaret müşavirliklerinin ve ihracatçı birliklerinin ülke raporları burada iyi bir kaynaktır.
6. Alıcı listesi çıkarın ve pazarı test edin
Seçtiğiniz 2–3 pazarda ürününüzü son 12 ayda ithal eden firmalardan 20–30 firmalık bir kısa liste hazırlayın. İlk temas, numune ve teklif sonuçları, masa başı araştırmanın doğru olup olmadığını en net şekilde gösterir.
Pazarları karşılaştırmak için örnek puan tablosu
Aday ülkeleri aynı kriterlerle puanlamak, kararı kişisel izlenimden çıkarır. Aşağıdaki ağırlıkları kendi ürününüze göre değiştirebilirsiniz:
| Kriter | Örnek ağırlık | Nereden ölçülür? |
|---|---|---|
| Pazar büyüklüğü | %30 | Ülkenin toplam ithalat değeri |
| Büyüme | %20 | Son 3–5 yılın ithalat eğilimi |
| Rekabet yoğunluğu | %15 | Tedarikçi sayısı ve en büyük tedarikçinin payı |
| Fiyat seviyesi | %15 | Gümrük kayıtlarındaki ortalama birim fiyat |
| Erişim kolaylığı | %20 | Vergi, anlaşmalar, belgeler, mesafe |
Sık yapılan hatalar
- Sadece en büyük pazara bakmak. En büyük pazar genellikle en kalabalık pazardır.
- Ülke istatistiğiyle yetinmek. “Almanya çok badem alıyor” bilgisi, kime satacağınızı söylemez. Firma düzeyinde veri olmadan araştırma yarım kalır.
- Tek seferlik alımları eğilim sanmak. Bir yıl öne çıkan bir pazar, tek bir büyük siparişten etkilenmiş olabilir.
- Erişim maliyetini atlamak. Yüksek vergi veya pahalı sertifikalar, iyi görünen bir pazarı kârsız yapabilir.
Tendata ile pazar araştırması
T-info‘nun hazır raporları bir arama sonucunu ülke, firma, ürün ve limana göre özetler. T-Discovery aradığınız ürün için son 3 yılın pazar analiz raporlarını gösterir. Tendata AI ise “Bölgesel Pazar Analisti” moduyla yüksek potansiyelli ülkeleri ve boşluk pazarları sizin için listeler.
Sık sorulan sorular
Pazar araştırması için hangi kaynaklar ücretsiz?
Trade Map, TÜİK dış ticaret istatistikleri, ticaret müşavirliklerinin ülke raporları ve ihracatçı birliklerinin yayınları ücretsizdir. Firma düzeyinde alıcı bilgisi ise gümrük verisi platformlarıyla elde edilir.
Kaç ülkeyi incelemeliyim?
Genellikle 8–10 aday ülkeyle başlayıp puan tablosuyla 2–3 öncelikli pazara inmek, odaklı bir ihracat planı için yeterlidir.
Pazar araştırması ile alıcı araştırması arasındaki fark nedir?
Pazar araştırması hangi ülkeye gideceğinizi, alıcı araştırması o ülkede kime satacağınızı belirler. İkisi birbirini tamamlar ve aynı GTİP koduyla başlar.
