Gümrük verisi, bir ülkeye giren veya o ülkeden çıkan her sevkiyatın gümrük beyannamesi ve taşıma belgelerinden derlenen kayıtlarıdır. Bu kayıtlarda alıcı ve satıcı firma, ürün ve GTİP kodu, miktar, değer, tarih ve liman gibi bilgiler yer alır. İhracatçılar gümrük verisini, ürünlerini dünyada gerçekten kimin satın aldığını firma adıyla görmek için kullanır.
Gümrük verisi nereden gelir?
Bir ürün sınırı geçtiğinde ithalatçı ya da gümrük müşaviri bir gümrük beyannamesi doldurur. Deniz yoluyla gelen yüklerde ayrıca gemi manifestosu ve konşimento düzenlenir. Bu belgeler ürünün ne olduğunu, kimden kime gittiğini ve ne kadar tuttuğunu kayda geçirir.
Bazı ülkeler bu kayıtları yasal düzenlemeleri çerçevesinde kamuya ya da ticari veri sağlayıcılarına açar. Ticaret verisi şirketleri de bu kayıtları toplayıp temizler ve aranabilir hale getirir. Hangi ülkenin hangi bilgiyi paylaştığı farklıdır: bazı ülkeler alıcı ve satıcı adını açıkça gösterirken bazıları yalnızca ürün ve miktar bilgisini paylaşır.
Bir gümrük kaydında hangi bilgiler bulunur?
| Bilgi | Örnek |
|---|---|
| İthalatçı firma ve adresi | SERBOON TRADERS, Pakistan |
| İhracatçı (tedarikçi) firma | Xinjiang Yuanyi International, Çin |
| Ürün açıklaması ve GTİP kodu | Kabuklu badem, 0802.11 |
| Miktar ve ağırlık | 8.000 kg |
| Değer ve birim fiyat | 14.400 USD, 1,80 USD/kg |
| Tarih, menşe, liman, taşıma şekli | 30.09.2026, kara yolu |
Tablodaki örnek, Pakistan’ın 30 Eylül 2026 tarihli gerçek bir badem ithalat kaydından alınmıştır (Tendata T-info).
Ülkenin veri kaynağına göre bazı alanlar boş olabilir. Örneğin bazı ülkeler ithalatçının adını gösterir ama fiyatı göstermez.
Doğrudan gümrük verisi ve ayna verisi
Doğrudan gümrük verisi, ülkenin kendi gümrük kayıtlarından gelir ve en ayrıntılı bilgiyi verir.
Ayna verisi ise kendi verisini yayınlamayan bir ülkenin ticaretini, o ülkeyle ticaret yapan ülkelerin kayıtlarından görmeyi sağlar. Örneğin X ülkesi ithalatını yayınlamıyorsa, X’e satış yapan ülkelerin ihracat kayıtlarında X’teki alıcılar görünür. Tendata’da 92 ülke ve 17 bölgenin doğrudan, 196’dan fazla ülke ve bölgenin ayna verisi bulunur.
Gümrük verisi ile Trade Map ve TÜİK arasındaki fark
| Trade Map / TÜİK | Gümrük verisi | |
|---|---|---|
| Düzey | Ülke ve ürün toplamı | Tek tek sevkiyat |
| Firma adı | Yok | Var (alıcı ve satıcı) |
| Cevapladığı soru | “Almanya ne kadar badem alıyor?” | “Almanya’da badem kim alıyor, kimden, kaça?” |
| Kullanım | Pazar seçimi | Alıcı bulma, rakip ve fiyat analizi |
İkisi birbirini tamamlar. Önce Trade Map ile hedef ülkeyi seçer, ardından gümrük verisiyle o ülkedeki alıcıları bulursunuz.
İhracatçılar gümrük verisini ne için kullanır?
- Yeni alıcı bulmak: Ürününüzü son aylarda ithal eden firmaları ülke ülke listelersiniz.
- Rakip takibi: Rakibinizin hangi alıcılara, ne sıklıkla ve hangi fiyattan sattığını görürsünüz.
- Fiyat belirlemek: Hedef pazardaki birim fiyat aralığını gerçek işlemlerden öğrenirsiniz.
- Pazar seçmek: Ülkelere göre hacim, alıcı sayısı ve büyüme eğilimini karşılaştırırsınız.
- Tedarikçi bulmak: Bir ürünü dünyada kimlerin sattığını görüp alternatif kaynak bulursunuz.
Örneğin Tendata’da GTİP 0802.11 (kabuklu badem) ile yapılan bir arama, 3 Ekim 2025 – 2 Ekim 2026 arasında dünya genelinde 10.850 sevkiyat, 600 ihracatçı ve 909,6 milyon USD ticaret gösteriyor. En büyük tedarikçi olan Blue Diamond Growers’ın payı %16,5.
Gümrük verisiyle alıcı bulma: 5 adım
- Ürününüzün GTİP kodunu belirleyin. İlk 6 hane dünyada ortaktır, aramayı bununla yapın.
- Hedef ülkeyi ve dönemi seçin. Son 12 ay, aktif alıcıları görmek için iyi bir başlangıçtır.
- Listeyi temizleyin. Lojistik firmalarını ve tekrar eden kayıtları çıkarın.
- Alıcıları önceliklendirin. Düzenli alım yapan, sizin fiyat aralığınızda olan ve tek tedarikçiye bağlı olmayan firmaları öne alın.
- Doğru kişiye ulaşın. Firmanın satın alma sorumlusunu bulun ve ilk mesajınızı firmanın gerçek alımlarına göre yazın.
Tendata’da bu adımlar T-info ve T-Discovery ile yapılır. Tendata AI ise aynı işi Türkçe bir soruyla yapar ve size bir alıcı listesiyle ilk e-posta taslağını hazırlar.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Lojistik firmaları alıcı gibi görünebilir. Bazı kayıtlarda alıcı olarak nakliye ya da gümrük firması yer alır. Gerçek alıcıyı bulmak için bunları ayıklayın.
- Bazı ithalatçılar adlarını gizletir. Örneğin ABD’de firmalar manifesto kayıtlarında adlarının gizlenmesini talep edebilir.
- GTİP kodları ülkeden ülkeye farklılaşır. İlk 6 hane ortaktır, sonraki haneler ülkeye özeldir.
- Beyan fiyatı her zaman satış fiyatı değildir. Navlun, sigorta ve teslim şekli fiyatı etkiler. Fiyatları tek bir kayda göre değil, ortalamaya göre okuyun.
Sık sorulan sorular
Gümrük verisi kullanmak yasal mı?
Evet. Gümrük verisi, ülkelerin yasal düzenlemeleri çerçevesinde paylaştığı kayıtlardan derlenir. Kişisel veri değil, şirketler arası ticaret kaydıdır.
Gümrük verisi ücretsiz mi?
Toplu istatistikler (Trade Map, TÜİK) ücretsizdir. Firma bazlı ve aranabilir gümrük verisi ise Tendata gibi platformlar üzerinden abonelikle sunulur.
Gümrük verisiyle sadece ihracatçılar mı çalışır?
Hayır. Satın alma ekipleri tedarikçi bulmak, yöneticiler pazar kararı almak, danışmanlar da müşterilerine rapor hazırlamak için kullanır.
Tendata’nın bu veriyi nasıl sunduğunu merak ediyorsanız Tendata nedir? sayfasına göz atın.
